"O impago xeneralizouse e cada día son máis as reclamaciones contra os bancos"

J.FRAIZ - OURENSE Pedir xustiza sairá caro. A reforma de taxas que obrigará a pagar a todos os cidadáns €ata 800 euros por un recurso€ cando na actualidade só deben facelo as grandes empresas, acabará coa "universalización" do sistema, advirte Fernando Alañón. O presidente da Audiencia Provincial móstrase crítico coa reforma e escéptico cos recortes. "O panorama non invita ao optimismo". Maxistrado na instancia que resolve todas as apelaciones de Ourense no ámbito civil, Alañón pulsa a contundencia da crise, o catalizador dun aluvión de preitos e demandas. "O impago xeneralizouse". As denuncias contra a banca xa teñen resposta da xustiza en Ourense, un camiño que dá unha opción --sinala o xuíz-- á multitude de afectados por prácticas abusivas como os "swaps" ou as preferentes.

€Si a xustiza era a irmá pobre en tempos de bonanza, como será tralo paso da crise e os recortes?

€A xustiza está na mesma situación que a administración en xeral, limitando ao máximo os recursos, sobre todo a nivel de persoal, que é onde máis se nota. Tamén se paralizaron os investimentos previstos para a xustiza en sistemas informáticos, todo está absolutamente paralizado. Detívose a oferta pública de emprego, polo que lógicamente hai que asumir que a previsión de creación de órganos está, tamén, totalmente paralizado. O panorama non invita moito ao optimismo.

€O Goberno suscitou reformas, algunhas con amplo rexeitamento como a subida de taxas. Como acolle os cambios?

€A subida de taxas que está ao caer supoñerá un encarecimiento moi notable e restrinxirá o acceso á xustiza. Evidentemente o custo do servizo vai ao seu poñer unha limitación no número de asuntos que nos van a entrar e iso en principio mellorará o servizo, pero o carácter universal vai desaparecer. Vai afectar a moitas cousas. Ábrese o curso con moitos interrogantes. Outro proxecto é a reforma da Lei de Enjuiciamiento Criminal que parece retomar o proxecto anterior goberno. Esta medida tamén ten un calado moi profundo e dubido que nesta legislatura poida saír; eu creo que debe haber un consenso político absoluto para un cambio tan profundo do sistema de instrución penal. Ademais, parece que hai a idea de establecer un Código Mercantil, así como reformas puntuales como a lei de jurisdicción voluntario, suscitando a posibilidade de que os notarios asuman determinadas funcións como pode ser o tema de familia. No rexistro civil parece que os registradores propiedade tamén se ofreceron para asumir funcións. Hai bastantes reformas en ciernes pero implementar calquera ten un custo económico, e se cadra non é o momento.

€Pídeselles que resolvan rápido e ben, que sexan eficientes, pero o traballo tampouco cesa. O número de delitos aumentou e especialmente os roubos.

€Si cinguímosnos/cinguímonos ao ámbito penal non hai ningunha dúbida de que os delitos contra a propiedade lógicamente tenderán a subir sobre todo contra a orde socioeconómico, como é o caso de apropiaciones indebidas, estafas e ata crebas fraudulentas. A situación do país vai supoñer unha sobrecarga dos xulgados penais, iso é máis que evidente.

€Vostede, que forma parte da sección civil da Audiencia e son instancia de apelación, que diagnóstico fai do impacto actual da crise?

€A estas alturas segue habendo moitas reclamaciones de cantidade, o impago fíxose algo xeneralizado. Pero sobre todo cada día son máis as reclamaciones contra as entidades bancarias por supostas prácticas abusivas contra os clientes, por exemplo en relación aos "swaps" (permutas financeiras ligadas a préstamos hipotecarios) onde xa nos pronunciamos a favor dos demandantes en varias ocasións. Non creo que tarden en chegarnos as reclamaciones polas participacións preferentes en vía civil. Ademais, as ejecuciones hipotecarias que terminan en desahucio tamén aumentaron. Con todo, sorprendeume que malia a reforma de 2011 do anterior Goberno para limitar os recursos de asuntos ata 3.000 euros, eu esperaba unha redución substancial dos procedementos que chegan á Audiencia. O certo é que seguimos aumentando o número de casos en contra do que cabería esperarse cunha medida deste tipo.

€contaminou o día a día dos xuíces a penosa imaxe de casos como o de Dívar?

€O concepto de xustiza que poida ter a sociedade é un concepto que non se corresponde co que é a propia xustiza. Nin o CGPJ nin o Tribunal Constitucional son poder xudicial. O poder xudicial é o que fan xuíces, tribunais e maxistrados día a día dictando sentenzas e resolucións, e non temos nada que ver co CGPJ. O concepto público que existe é o de meter todo no mesmo saco e quizá conveña facer certa pedagogía social, pero non se pode cualificar á xustiza polo que fagan nin o Tribunal Constitucional nin o Consello. O poder xudicial é un poder independente; o problema é que noticias tan negativas transcenden o ámbito e o contexto no que se producen, esténdense e alcánzannos a todos os que formamos parte da judicatura.

€Funcionarios, policías e xuíces gañarán menos para facer o mesmo traballo ou máis que cando non perdían soldo.

€A xente debe saber que habemos ter unha merma considerable das nosas retribuciones e séguese traballando igual que o resto dos funcionarios da administración. Pero efectivamente, por que negalo, tamén rende o desánimo. Hai un desencanto evidente pola perda de salario pero seguiremos traballando como fará o resto da función pública. O país está pasando unha situación moi mala e en certo xeito hai que ser conscientes e dar grazas por seguir tendo traballo, aínda que iso non evita a sensación de malestar compartida desde os funcionarios aos xuíces.