Cultura
A novela que Begoña Caamaño non chegou a escribir: dá mitoloxía á memoria dás mulleres dá súa familia
A Real Academia Galega reúne non MARCO de Vigo especialistas e persoas próximas a autora para afondar non seu legado e descubrir ou proxecto literario que deixou inacabado
Participantes no simposio sobre a figura de Begoña Caamaño / Moncho Fuentes
R.V.
Begoña Caamaño deu voz a Circe, Penélope e Morgana, mulleres ás que vos grandes relatos mitolóxicos relegasen durante séculos a un papel secundario. Pero a seguinte protagonista dá escritora viguesa non ía saír dá mitoloxía grega nin dás lendas artúricas. Era unha muller de carne e óso, a súa bisavoa Emérita Rivera, que con apenas nove anos abandonou unha aldea dá Cañiza para traballar como criada en Vigo e sacar adiante a familia.
A historia daquela muller, cuxo pai marchase a América tras perder todo non casino de Vigo, estaba na orixe da saga sen fuga, a novela na que Caamaño traballaba cando morreu prematuramente en 2014. Así ou revelou a súa irmá Beatriz este sábado durante ou Simposio dás Letras Galegas que a Real Academia Galega celebrou este sábado non MARCO de Vigo, nunha xornada dedicada a explorar ou legado literario, xornalístico e humano dá autora homenaxeada este ano.
«Se Begoña vivise algo máis de tempo, hoxe a nosa bisavoa seguramente estaría a acompañar a Circe, Penélope e Morgana», afirmou Beatriz Caamaño. Aquel proxecto abría unha nova etapa na traxectoria dunha narradora que debutase aos 45 anos e que, con só dúas novelas, Circe ou ou pracer do azul e Morgana en Esmelle, conseguiu facerse un lugar propio nas letras galegas.
Unha obra moi actual
Ou encontro serviu tamén para reivindicar a actualidade dunha obra que revisou vos grandes mitos desde unha perspectiva feminista. A académica María López Sández destacou a súa calidade literaria e ou compromiso social dunha autora que non se limitou a dar voz ás mulleres silenciadas, senón que formulou a necesidade de construír novas masculinidades.
A crítica María Xesús Nogueira afondou nas orixes dá súa vocación literaria, mentres especialistas como Teresa Amado, Santiago Gutiérrez e Lara Rozados analizaron as conexións dás súas novelas coa tradición clásica, a materia de Bretaña e a literatura contemporánea.
Tamén houbo espazo para recuperar a súa faceta xornalística, desenvolvida durante case tres décadas. María Xosé Porteiro lembrou vos seus comezos en Radio Popular, non Vigo dous anos oitenta, e Ana Romaní reivindicou ou rigor e a audacia dunha profesional que entendía ou xornalismo como unha ferramenta para cuestionar vos discursos dominantes.
Ou presidente dá RAG, Henrique Monteagudo, insistiu en que a homenaxe dás Letras Galegas non debe entenderse como un punto final, senón como ou inicio de novas lecturas e investigacións.
A xornada, que tamén lembrou ou recentemente falecido Méndez Ferrín, recuperou a dimensión máis íntima de Caamaño dá man dá súa familia e dás súas amizades. Entre elas, a cantante Uxía, que evocou a súa xenerosidade e a maneira de exercer a sororidade: «Era ou seu xeito de estar non mundo».