Fiscalidade
Lalín e A Estrada recadan máis de dous millóns por plusvalías nunha década
Silleda, o outro concello das comarcas que cobra este imposto, ingresou 105.000 euros neste período
Lalín prescindiu deste tributo potestativo en 2017 e recuperouno en 2024

Oficina de recadación tributaria de Lalín. / BERNABE/JAVIER LALIN

Os concellos de Lalín, A Estrada e Silleda recadaron 2.100.341 euros polo imposto de plusvalías entre 2016 e 2025, segundo os datos recolleitos nas liquidacións dos seus orzamentos. Son os únicos concellos das comarcas que manteñen este tributo nas súas ordenanzas fiscais; é dicir, menos da metade. Algo semellante acontece no contexto autonómico, pois son ao redor de terzo as administracións locais que manteñen este tributo nas súas ordenanzas fiscais.
Lalín encabeza a recadación, con 1.004.868 euros no conxunto dos dez exercicios, equivalentes ao 47,8% do total. Séguelle moi de preto A Estrada, con 989.501 euros, o 47,1%, mentres que Silleda contabiliza 105.972 euros, o 5,0%. O impacto deste tributo potestativo nas contas municipais de Lalín é máis rechamante, unha vez que o coñecido como Imposto sobre o Incremento de Valor dos Terreos de Natureza Urbana foi anulado entre os exercicios fiscais de 2017 a 2024. Co goberno cuadripartito en minoría, a oposición forzou en pleno, en outubro de 2016, a retirada deste imposto para o exercicio seguinte. Xa co PP de novo na Alcaldía a finais de 2023 anunciouse a recuperación das plusvalías para o seguinte exercicio fiscal. As contías que figuran entre 2018 e 2023 son case anecdóticas, froito de liquidacións pendentes.
O último exercicio analizado deixou un forte repunte. Entre os tres municipios ingresaron 387.679 euros, fronte aos 138.537 contabilizados en 2024. A subida foi do 179,8%, aínda que se produciu de xeito desigual. Lalín pasou de 26.421 a 236.174 euros, case nove veces máis; A Estrada aumentou de 110.525 a 132.641 e Silleda avanzou de 1.591 a 18.864. Lalín achegou así seis de cada dez euros da recadación conxunta do último ano. A serie convienematizar, compórtase dun xeito moi irregular. O máximo da década de exercicios orzamentarios pechados alcanzouse en 2016, con 492.286 euros entre os tres concellos. En 2017 a cifra aínda ascendía a 382.024 euros, pero en 2018 caeu a 88.458. Tras recuperarse ata 196.695 euros en 2019, os ingresos baixaron a 99.758 en 2020 e situáronse en 103.151 en 2021. O mínimo do período chegou en 2022, con 85.789 euros, antes de remontar a 125.964 en 2023 e 138.537 en 2024.
A plusvalía municipal grava o aumento de valor do solo urbano posto de manifesto ao transmitir un inmoble, por exemplo mediante compravenda ou herdanza. Non se trata dun tributo obrigatorio para todos os municipios: cada concello decide se o establece mediante ordenanza fiscal. Por iso é polo que a súa presenza limítese nestas dúas comarcas a Lalín, A Estrada e Silleda.
A regulación da plusvalía municipal sufriu un envorco nos tribunais. En 2017, o Tribunal Constitucional declarou que non podía esixirse cando non existía ganancia e, en 2019, que a cota non podía superar o incremento patrimonial obtido. A sentenza 182/2021, do 26 de outubro, anulou o sistema obrigatorio de cálculo por vulnerar o principio de capacidade económica, aínda que non suprimiu o imposto. O Goberno reformou a normativa mediante o Real Decreto-lei 26/2021, do 8 de novembro. Desde entón, as operacións sen ganancia quedan excluídas e permítese calcular a base impoñible mediante un sistema obxectivo ou atendendo ao incremento real acreditado, cando resulte inferior.
As sentenzas posteriores han delimitado as devolucións. O Constitucional considerou consolidadas as liquidacións firmes e as non recorridas antes do 26 de outubro de 2021. O Supremo reiterou en 2025 e este ano de novo que recorrer despois de esa data non permite reclamar a devolución invocando unicamente aquela inconstitucionalidade. No entanto, unha sentenza do ano 2024 do Tribunal Supremo abriu a revisión de liquidacións firmes cando non existiu incremento real do valor do terreo, sempre que se acredite esa circunstancia e utilícese a vía xurídica adecuada.
As liquidacións orzamentarias reflicten ingresos contabilizados cada ano, non necesariamente transmisións realizadas nese exercicio. As oscilacións responden a diversos factores, como cobros, devolucións e operacións inmobiliarias, e mostran a variabilidade deste ingreso municipal.
Subscríbeche para seguir lendo
- Morre José Manuel Barbosa, histórico empresario hoteleiro de Vigo e antigo dono do Hotel Samil
- Oito meses sen carné e 700 euros de multa ou 44 días de traballos comunitarios polos positivos de alcol nas festas de San Martiño de Moaña
- A venda de dous bois mestizos de Arzúa pulveriza a marca de prezo anterior no mercado de gando de Silleda
- Ernest e Elise, os primos franceses que sobreviviron ao naufraxio de Oia: «O barco rompía aos poucos contra as rocas»
- A fiscalía de Nova York e a DEA acusan de narcotráfico a unha pesqueira ecuatoriana que vendía atún á conserva galega
- Comparativa do encoro de Eiras en novembro de 2023 e en 2026
- Eiras a vista de dron: a comparativa fotográfica que retrata a peor seca da súa historia xusto antes do temporal
- A Fiscalía pide 11 anos de prisión para o maior estafador de Vigo