De 300 a 600 euros por fillo: as familias de Vigo aférranse á reutilización para afrontar a volta ao cole
Os fondos de libros e os mercadillos das ANPA e as axudas públicas gañan peso ante unha factura que se dispara sobre todo nos primeiros cursos e no ensino concertado

Colas para comprar nesta librería de Vigo: «Estamos a lume de biqueira», aseguraron. / Marta G. Brea

Setembro empeza con calculadora en moitas casas de Vigo. Libros de texto, cadernos, folios, mochilas, roupa, calzado e unha lista de material que nalgúns centros incorpora xa tabletas e, en casos concretos, ata unha «raqueta de bádminton» ou uns patíns.
A volta ao cole deixa unha factura de ao redor de 300 euros por alumno nun centro público e pode alcanzar os 600 nun concertado, segundo as estimacións que manexa Foanpas e que corroboran familias e comercios da cidade.
«Na pública, a media está en 300 euros de gasto», resume Iria Salvande, presidenta de Foanpas. As contas saen rápido. Ela mesma pon como exemplo os 225 euros que chegou a desembolsar por libros, aos que se poden engadir uns 70 de material.
O golpe é especialmente duro ao comezo de Primaria: en primeiro e segundo boa parte dos manuais son de escritura e, por tanto, non poden herdarse. «Só por unha nena que empeza primeiro de Primaria pódesche ir case a 250 euros en libros».
A situación cambia a medida que avanzan os cursos. Un alumno de quinto, por exemplo, ten máis posibilidades de atopar manuais nos fondos solidarios e reducir sensiblemente a factura. Esa diferenza explica por que a reutilización está a converterse nunha peza cada vez máis importante da economía familiar de setembro.
Nos concertados, ademais, a conta suma máis conceptos. Familias consultadas en Vigo falan de desembolsos que roldan os 600 euros entre libros, uniforme e material, e ata de 415 euros unicamente polos manuais dun alumno de Primaria. Á tradicional lista de lapis, cartafoles ou cadernos incorpóranse ademais en determinados centros dispositivos electrónicos ou material deportivo.
O encarecemento tamén se percibe detrás do mostrador. Na papelería A Guía, en Teis, Cristina Martín explica que o material escolar «subiu un pouco», pero pon o foco sobre os manuais: «Os libros si están caros».
Os seus cálculos volven colocar ao redor dos 300 euros o desembolso medio dunha familia da pública.
Non todas as compras, ademais, están feitas aínda.
Algúns colexios entregaron as súas listas de material antes de setembro, mentres outros esperan a que arrinquen as clases. E os propios centros están a cambiar a mensaxe. «En moitos xa lles piden aos pais que reutilicen máis, que aproveiten o material que quedou ben do curso anterior, para aforrar», apunta Martín.
A actividade acelérase estes días: a librería Cativos, tamén en Teis, chegou a rexistrar este venres colas que alcanzaban a rúa.

Colas para compras de libros, manuais e material escolar. / Marta G. Brea
Unha rede para amortecer setembro
Fronte a esa factura ha ir crecendo unha pequena rede de salvavidas. Están os fondos de libros dos propios centros e das ANPA, os intercambios entre familias e tamén mercadillos que permiten que un manual teña dous, tres ou máis cursos de vida. A iso súmanse as distintas axudas das administracións.
A Xunta mantén para este curso o seu fondo solidario de libros de texto, dirixido a alumnado de Primaria e ESO en centros sostidos con fondos públicos e suxeito a criterios de renda, de modo que non todas as familias poden acceder nas mesmas condicións.
O Concello de Vigo completa ese mapa cos seus programas municipais. Para libros e material escolar de nenos de 3 a 5 anos consigna 135.000 euros; o pasado curso foron aprobadas 1.570 bolsas. En conxunto, o orzamento municipal para bolsas de comedor, libros e material escolar pasa este curso de 1,8 a 2,3 millóns de euros, aos que se suman outros 642.405 euros para o servizo de comedor de Foanpas: preto de 2,9 millóns.
Porque despois de os libros chegan as zapatillas, o chándal, a mochila ou, en determinados cursos, o computador. A costa de setembro segue aí. A diferenza é que cada vez máis familias intentan subila con libros que xa tiveron outro dono.
Os libros volven ao instituto: o Alexandre Bóveda organiza un mercadillo o luns e o martes
Un libro que deixa de servir nunha casa pode resolver parte da volta ao cole noutra. Esa é a filosofía do mercadillo de libros reutilizados que o ANPA do IES Alexandre Bóveda organizará o vindeiro luns 7 e martes 8 de setembro, con actividade tanto pola mañá como pola tarde.
A iniciativa permitirá ás familias adquirir manuais de cursos anteriores a prezos inferiores aos dun exemplar novo, prolongando a vida útil de libros que continúan en bo estado. É unha fórmula que empeza a gañar terreo en institutos vigueses e que converte ás asociacións de nais e pais en intermediarias dunha particular economía circular escolar.
O aforro pode ser especialmente relevante en Secundaria, onde a suma de varios manuais dispara rapidamente a factura. Os fondos solidarios e estes mercados permiten cubrir unha parte da lista sen pasar de novo por caixa a prezo completo.
Para as familias, a vantaxe é dobre: recuperar parte do diñeiro investido nos libros que xa non necesitan e abaratar os que tocará utilizar durante o novo curso. Unha segunda vida para os manuais e tamén un pequeno respiro para o peto.
Subscríbeche para seguir lendo
- Unha familia leva aos tribunais o traslado a Ourense dun paciente psiquiátrico ingresado oito anos en Vigo
- Crecen en Vigo as demandas de pais divorciados que van á vía xudicial para liberarse de pagar a pensión aos seus fillos
- O mozo que emigrou desde Colombia, durmiu en caixeiros e agora busca unha vida mellor en Vigo: «Non quería volver á rúa»
- Así queda o cruzamento da avenida de Madrid de Vigo tras suprimirse a polémica «turboglorieta»: ollo ao novo cambio de sentido
- O Concello de Vigo expón estender o «efecto Halo» ao novo Navia e conseguir «coser» ao fin o barrio co resto da cidade
- A DXT confirma para outubro o cambio que revolucionará o tráfico en Vigo: peóns e condutores non circularán á vez
- Adeus á controvertida rotonda da avenida de Madrid de Vigo: volven os semáforos e unha sorpresa por desvelar
- Catro meses de prisión por construír sen licenza unha casiña para invitados en Baiona