«No me preocupa el porcentaje de las aguas fecales este verano, es muy bajo»

As augas fecais na costa galega non están a ser un tema menor este verán: desde maio detectouse unha vintena de puntos nos que había presenza de E coli e Enterococos e, se ampliamos a toda a provincia de Pontevedra, foron 68. Con todo, a porcentaxe de auga non apta para o baño sobre o total das análises que se realizan é dun 4%, algo que desde Saúde Pública consideran «moi pouco».

Que vixilancia da calidade das augas está a facerse na costa galega?

O programa de vixilancia sanitaria das zonas de baño leva funcionando desde a década dos anos 80 e se ha ir adaptando á diferente lexislación que ha ir xurdindo. Temos unha tempada de baño establecida desde o 1 de xuño ata o 30 de setembro. Antes de comezar realizamos un control previo, habitualmente na segunda quincena de maio, e despois fanse dez controles durante a tempada. Recóllense mostras en todas as zonas de baño e en todos os puntos de mostraxe. A diario, analizamos enterococos intestinais e E. coli, que son os dous marcadores que esixe a normativa.

E nas continentais?

Nalgúns encoros nos que existe risco de proliferación de cianobacterias tamén facemos un seguimento e analizamos clorofila e microcistinas cando se detecta un afloramiento masivo. Pero, no que se refire á clasificación microbiológica, os indicadores son os enterococos intestinais e E. coli.

Que parámetros fan saltar a alarma de que unha praia ten unha contaminación fecal?

Establecemos que existe unha contaminación puntual cando se superan as 800 unidades formadoras de colonias de E. coli ou as 500 de enterococos intestinais. Nese momento, automaticamente recollemos unha nova mostra para confirmar o episodio e enviamos comunicación ao concello para que poña a recomendación de non bañarse mentres investigamos se é un caso puntual ou de curta duración. Tamén avisamos ao organismo de conca —no caso de Pontevedra, Augas de Galicia ou a Confederación Hidrográfica Miño-Sil—, que é o encargado de investigar a existencia de verteduras.

Que causas adoitan estar detrás destes episodios?

Poden influír as choivas intensas, verteduras ou, en zonas moi turísticas onde a poboación multiplícase no verán, que os sistemas de depuración non sexan capaces de soportar todo o caudal e teñan que facer algún alivio puntual. No caso das illas Cíes, onde non hai verteduras directas, os episodios illados adoitan deberse á limpeza puntual dalgún barco. Cando chove adoita haber un maior número de contaminacións puntuais, pero en canto repetimos a toma de mostra aos dous ou tres días, o resultado xa adoita dar ben.

Con todo, en zonas como a praia da Punta, en Vigo, ou en Baiona os episodios repetíronse este verán...

Na Punta, a choiva afecta moito, pero de momento Augas de Galicia non ten unha hipótese clara sobre as causas e está a realizar o informe do plan de control de verteduras. En Baiona a situación preocúpanos moito, tanto a nós como ao Concello e a Augas de Galicia. Están a tomarse moitísimas mostras en praias como Santa Marta, que sempre daba valores excelentes, e aínda non logramos identificar a orixe. O primeiro é pescudar a causa para poder decidir que medidas tomar.

A pesar destes casos puntuais, cal é o balance xeral da calidade da auga este verán?

Os resultados son bos. Estamos a falar de que só ao redor dun 4% das analíticas deron contaminación, unha porcentaxe que non é preocupante. A gran maioría das praias galegas, entre o 90% e o 95%, manteñen unha clasificación sanitaria de excelente. Galicia é a comunidade con máis praias de España e con maior número de quilómetros de costa, e a calidade global da auga é moi boa.

Para rematar, se un bañista ve o aviso de non bañarse, canto tempo debe esperar para volver meterse á auga?

Ata que haxa unha nova analítica con resultado favorable e o Concello retire a sinalización. Nós intentamos ir tomar a mostra de confirmación o mesmo día que o laboratorio nos dá o aviso de contaminación, e en dous días xa sabemos se a auga/a auga está limpa. Pero mentres se manteñan os carteis de aviso na praia, a recomendación clara á poboación é non bañarse.

Subscríbeche para seguir lendo