A vitoria da galega Pilar Silva: o Goberno ábrese a modificar a lei para que os funcionarios maiores de 65 anos poidan ascender de posto

A noticia de que unha funcionaria ourensá de 66 anos interpuxo unha denuncia, xunto con outros dous empregados públicos, ante o Consello de Dereitos Humanos das Nacións Unidas (ONU) ao non permitírselle efectuar unha promoción interna por superar a idade ordinaria de xubilación —a pesar de contar cunha prórroga da súa actividade laboral— ha aberto unha veta nos muros inexpugnables do funcionariado. Picando esa parede, outros traballadores públicos galegos contactaron con este xornal para compartir a impotencia de Pilar Silva, a denunciante, e relatar unha historia similar, radicada nun enraizado edadismo institucional.

Neste momento, non é un caso illado, senón unha realidade que ata agora non fora cuestionada. Sobre ela aseguraba un dos denunciantes, funcionario en Melilla, informar por carta ao Ministerio para a Transición Dixital e da Función Pública, cuestión que negan categoricamente desde o departamento de Óscar López.

Pero o certo é que a información publicada por este medio retumbou no Ministerio e, á luz do revelado, fontes da Secretaría de Estado de Función Pública deixan entrever a posibilidade de reformar a lexislación que prohibe aos maiores de 65 anos participar nun procedemento selectivo. «A nosa vontade é conseguir que poidan presentarse, pero require unha modificación da lei», puntualizan. Desta forma, o Goberno central abre a porta para actualizarse e enterrar unha orde ministerial obsoleta desde 2017, na que se considera que un funcionario desa idade si pode continuar traballando, pero non promocionar a un posto superior.

Unha lei «ancorada no século pasado»

Nun contexto no que, por diversas circunstancias, cada vez hai máis traballadores sénior aos que se lles concede unha prórroga ata os 72 anos para seguir en activo, paradoxalmente o Estado español aínda recolle no Estatuto Básico do Empregado Público que aquel funcionario que supere a idade de xubilación forzosa actual non pode «presentarse a un procedemento selectivo, tanto na Administración Xeral do Estado como nas comunidades autónomas», segundo fontes ministeriais. É dicir, tanto Pilar Silva como outros afectados puideron presentarse a esa oposición e aprobala sen problema algún, pero non tomar posesión da súa praza porque nese momento superaban os 65 anos e «a lei impídeo».

Pero "esta aplicación choca frontalmente cos principios fundamentais do ordenamento xurídico e do dereito europeo», segundo apunta a avogada laboralista Laura Lorenzo. Que o Goberno abra a porta para reformar a normativa recoñece a plena capacidade e a actividade dos funcionarios —xa constatada no momento no que se lles concede dita prórroga— e rompe con esa «mensaxe desmotivador que acababa supondo unha fuga de experiencia», considera a letrada.

Os sesenta e cinco de agora distan bastante dos de hai décadas e a norma que se aplicou no caso denunciado «parece ancorada no século pasado, cando a vida laboral finalizaba aos 65 anos e listo», indica Lorenzo. Así, a mellora da calidade de vida e as necesidades do sistema de pensións estatal empuxan á prolongación da vida laboral, o que debería ser xustificación para que «a lexislación adáptese a esta nova realidade» e conduza ao asentamento de políticas non discriminatorias.

Na mesma liña, desde a Central Sindical Independente de Funcionarios (CSIF) en Galicia, Juan Carlos Rivas considera que «se debe velar polos dereitos do funcionario á promoción e desenvolvemento da carreira profesional, que non poden estar restrinxidos pola idade».

A visión edadista da propia Administración pública creou «funcionarios de primeira e de segunda polo simple feito de cumprir anos» e derivou en casos como o de Carmen Gómez, médica de familia nun centro de saúde de Santiago, que tivo a mala fortuna de cumprir os 67 o mesmo día en que se publicaba a resolución da OPE de Atención Primaria do Servizo Galego de Saúde (Sergas). Cando se presentaron as bases, Carmen tiña 63 anos. «Preparei a oposición xa que, por tempo cotizado, téñome que xubilar en 2030. Aínda que aprobei, non puiden tomar posesión da miña praza, pero, en cambio, non hai problema algún en que siga traballando como interina», explica en conversación con este diario.

A avogada Laura Lorenzo recorda que este tipo de situacións poden denunciarse pola vía contencioso-administrativa para «defender o dereito á promoción interna na carreira laboral» e loitar contra a discriminación por idade no traballo. «Se houbese algunha dúbida por parte dos maxistrados, elevaríase unha cuestión prejudicial ante o Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TJUE), que foi, por exemplo, o que ocorreu co complemento de maternidade nas pensións», gabia.

Subscríbeche para seguir lendo