Do déficit de vivendas á batalla polo millón: un ano de Desafío Vivenda 12 meses

Un millón de vivendas. A cifra resume a crise residencial e a batalla política por resolvela. O Banco de España advirte de que o déficit acumulado podería superar ese limiar en 2028; Alberto Núñez Feijóo promete construír un millón de casas en catro anos se chega ao Goberno e Isabel Rodríguez respóndelle reivindicando os preto de 940.000 visados de obra nova desde 2018. Son magnitudes distintas: o déficit mide necesidades sen cubrir, os visados non son vivendas terminadas e as promesas aínda deben materializarse. Pero mostran como a vivenda conquistou o debate político e social.

En novembro de 2025, O XORNAL puxo en marcha Desafío Vivenda 12 meses, unha serie de especiais para investigar que hai detrás dos prezos, a falta de oferta e as dificultades de acceso. A serie combinou estatísticas oficiais, análises propias, entrevistas e testemuños cidadáns. O obxectivo era explicar non só que faltan casas, senón por que, onde e para quen.

A aposta acertou tamén no momento. Cando arrincou a serie, a vivenda xa encabezaba as preocupacións do CIS, cun 40% de mencións; en outubro de 2026 alcanzou o 55,7%, o seu máximo histórico. As manifestacións e o caso de Maricarmen, a inquilina de 87 anos desafiuzada en Madrid, levaron o problema ás rúas, mentres os decretos urxentes e a campaña electoral situárono no centro da axenda política. A serie profundou nunha crise cada vez máis protagonista.

Do solo á vivenda protexida

A primeira entrega abriu cunha cifra contundente: España necesitaba máis de 700.000 vivendas para cubrir o desfasamento acumulado entre fogares e construción, pero en 2024 apenas se terminaron unhas 100.000. A reportaxe reconstruíu como a crise de 2008 afundiu a promoción, destruíu empresas e pechou o financiamento.

A investigación continuou con outro paradoxo: hai terreos, pero convertelos en vivendas leva anos. Unha análise propia dos datos do Ministerio permitiu estimar capacidade potencial para construír 1,8 millóns de pisos en solo urbanizable. As trabas administrativas impiden aproveitala: ter solo non significa poder construír mañá.

O terceiro especial documentou o esborralle da vivenda protexida: España edificou unha media de 8.600 pisos protexidos anuais na última década, fronte aos preto de 60.000 de quince anos atrás. Despois se radiografió aos grandes propietarios, estimando o seu peso en aproximadamente o 8%-10% do parque de aluguer español. Cifras fronte a un debate frecuentemente polarizado.

Do 'ladrillo' ás familias

Outros especiais analizaron canto salario esixe comprar casa, a brecha entre xeracións e os obstáculos dos mozos para reunir a entrada dunha hipoteca. As historias persoais retrataron as axudas familiares, as dificultades para aforrar e o traslado fóra das grandes cidades. A radiografía fíxose despois territorial. En maio, unha análise identificou cinco cidades onde pagar unha hipoteca esixe ao redor da metade ou máis do salario medio: San Sebastián, Barcelona, Madrid, Palma e Málaga. En xuño chegou o reverso do mapa: un estudo propio das tasaciones localizou 92 municipios de máis de 50.000 habitantes onde unha vivenda media valía menos de 200.000 euros. Só o 26% dos españois residía en localidades que cumprían ese criterio. Os prezos baixos non bastan se faltan emprego ou servizos.

Preguntar tamén polas solucións

A serie non se detivo no diagnóstico. Unha comparativa internacional examinou o reducido parque de vivenda social español fronte a Europa. Tamén se exploraron fórmulas residenciais como o flex living, o coliving e o cohousing, coas súas oportunidades e as súas dúbidas sobre asequibilidad e estabilidade.

A entrega de setembro pechou o círculo ao volver á construción, esta vez desde a fábrica. Unha reportaxe investigou a industrialización residencial, o seu potencial para acurtar os prazos e os obstáculos de financiamento e escala produtiva. Tamén abordou a escaseza de profesionais: España conta con case un millón de traballadores da construción menos que durante o auxe inmobiliario. Construír máis esixe solo, financiamento, empresas e man de obra.

Doce meses despois, os partidos compiten con grandes anuncios de construción e medidas fiscais e regulatorias, mentres persiste a distancia entre as vivendas que se necesitan e as que realmente se entregan. Desafío Vivenda 12 meses percorreu esa distancia con investigacións propias, análises de datos, gráficos, entrevistas e reportaxes sobre o terreo. O proxecto conclúe; o desafío da vivenda, non.

Subscríbeche para seguir lendo